نماینده ولیفقیه در استان و امام جمعه ایلام بهدرستی یادآور شد:
«در برخی مراسمها لباس کُردی میپوشیم، اما در خیابان حاضر نیستیم آن را بپوشیم. اگر این لباس و فرهنگ برای ما ارزش دارد، باید آن را تعریف، تبیین و پاسداری کنیم.»
لباس کُردی ایلامی، همچون پرچمی بر قامت تاریخ، یادآور صلابت مردمان این دیار است؛ جامهای که در تار و پودش خاطره روزگارانی نهفته است که مردان با آن در میدان غیرت ایستادگی میکردند و زنان با نقش و نگار آن روایتگر زیبایی و وقار بودند. این لباس، نه تنها یک انتخاب روزمره، که سندی زنده از هویت فرهنگی ایلام است.
با این همه، آنچه در سالهای اخیر رخ داده، حکایت از استفاده ابزاری و تحریفآمیز این میراث دارد. در ایام نوروز و مناسبتهای خاص، برخی عناصر سیاسی و فرهنگی بهطور ناگهانی لباس کُردی بر تن میکنند، بر طبل «هویتگرایی» میکوبند، مردم را به جشنهای پر زرقوبرق فرا میخوانند، اما پس از پایان مراسم، لباس اصالت جای خود را به مدهای تقلیدی از پایتخت میدهد؛ بازگشت به همان «تنظیمات کارخانه» که بیریشهبودن این نمایش را آشکار میسازد.
این رفتار، بیش از آنکه پاسداشت فرهنگ باشد، تحقیر فرهنگ است؛ تحریفی است که نه تنها حقیقت لباس کُردی ایلامی را مخدوش میکند، بلکه نسل جوان را نیز در برابر تصویر غلطی از هویت بومی قرار میدهد. بهویژه در برخی جشنهای نوروزی، پوششهای جعلی و بیربطی معرفی شد که هیچ نسبتی با فرهنگ ایلام نداشت و همین مسئله با واکنش جدی هنرمندان بومی، از جمله میلاد غلامی همراه شد. انتقاد او بهخوبی نشان داد که صیانت از لباس کُردی نیازمند هوشیاری هنرمندان و مرزبندی شفاف با ابتذال فرهنگی است.
از سوی دیگر، خطر بزرگتر زمانی رخ میدهد که لباس کُردی به ویترین سیاسی و ابزاری برای جریانهای معلومالحال تبدیل میشود؛ جریانی که با شعارهای هویتی، اهدافی فراتر و گاه مشکوک را دنبال میکند. بیتردید، استفاده ابزاری از این لباس در مسیر اهداف سیاسی و حتی تجزیهطلبانه، ضربهای است به میراثی که باید مایه وحدت و افتخار باشد.
راهکار چیست؟
1. مستندسازی علمی: نهادهای فرهنگی و دانشگاهی باید با پژوهشهای میدانی، تصویر دقیق و اصیل لباس کُردی ایلامی را بازشناسی و معرفی کنند.
2. هنرمندان متعهد: خوانندگان و هنرمندان محلی نباید با حضور در مراسمهایی که لباس و آیین آن جعلی است، به تحریف مشروعیت ببخشند.
3. ترویج کاربرد روزمره: لباس اصیل ایلامی باید نه در ویترین نوروز، بلکه در مدارس، دانشگاهها و زندگی روزمره مردم حضور یابد.
4. افشاگری رسانهای: رسانههای محلی موظفاند با شفافیت، چهره واقعی کسانی را که از لباس کُردی برای مطامع سیاسی بهرهبرداری میکنند، به مردم معرفی کنند.
لباس کُردی ایلامی، سرمایهای فرهنگی است که در قامت آن باید اصالت، نجابت و ریشههای این خاک متجلی شود؛ نه آنکه در قاب سیاستورزیهای مقطعی و ویترینهای مبتذل قرار گیرد. پاسداشت این لباس، پاسداشت هویت تاریخی ایلام است؛ هویتی که اگر امروز از آن صیانت نکنیم، فردا تنها در خاطرهها باقی خواهد ماند.
- نویسنده : عباس اکبری زاده
