میدان نفتی آذر در مرز ایران و عراق، یکی از نمادهای استراتژیک صنعت انرژی کشور است؛ اما امروز، بیش از هر چیز، به نمادی از سکوت، انزوا و بیاعتمادی نهادی تبدیل شده است. چهارده سال از آغاز توسعه این میدان میگذرد و هنوز حتی یک نشست خبری رسمی از سوی مجری طرح یا شرکت نفت و گاز منطقه برگزار نشده است. در عصر حکمرانی داده و شفافیت، چنین سکوتی نه یک خلأ تصادفی، بلکه ضعف ساختاری در نظام ارتباطی صنعت نفت ایران است.
میدان آذر؛ پروژهای بدون پیوست رسانهای
در ادبیات نوین مدیریت پروژه، بهویژه در صنایع نفت و گاز، «پیوست رسانهای» بهعنوان بخشی از الزامات «مسئولیت اجتماعی شرکتها» (CSR) و «مجوز اجتماعی فعالیت» شناخته میشود.
بهعبارت ساده، هیچ پروژهای در مقیاس ملی نباید بدون ارتباط مستمر و شفاف با جامعه محلی، نخبگان و رسانهها اداره شود.
با این حال، در پروژهای با ارزش بیش از هفتهزار میلیارد تومان، نه سیاست اطلاعرسانی مدون وجود داشته، نه کانال ارتباطی پایدار با رسانهها شکل گرفته و نه حتی گزارشهای عملکرد عمومی منتشر شده است. اگر تنها یک درصد از اعتبار کل پروژه طبق عرف جهانی به پیوست رسانهای اختصاص مییافت، حدود ۷۰ میلیارد تومان میتوانست به خانه مطبوعات و رسانههای محلی ایلام تزریق شود؛ رقمی که توان آن را داشت تا بخش عمدهای از مشکلات زیرساختی و آموزشی رسانههای این استان را برطرف کند.
غیبت شفافیت، فرسایش اعتماد
رسانه، ابزار مطالبهگری نیست؛ رکن چهارم حکمرانی است. حذف این رکن از فرآیند توسعه، به معنای تضعیف نظارت عمومی و افت سرمایه اجتماعی است.
وقتی پروژهای ملی چهارده سال بدون گفتوگو و پاسخگویی پیش میرود، نتیجهاش چیزی جز فرسایش اعتماد عمومی و انزوای اطلاعاتی نخواهد بود.
بیتوجهی به رسانهها در میدان آذر، در واقع بیتوجهی به مردم ایلام و حذف جامعه از زنجیره تصمیمسازی در پروژهای است که مستقیماً بر محیط، اقتصاد و آینده منطقه اثر میگذارد.
لزوم ورود نهادهای نظارتی و حقوقی
از منظر حقوق عمومی، دسترسی جامعه به اطلاعات پروژههای ملی جزو حقوق ذاتی مردم است.
پیشنهاد میشود دادستان محترم مرکز استان ایلام در چارچوب اصل صیانت از حقوق عامه، نسبت به بررسی اجرای پیوست رسانهای در پروژههای نفت و گاز اقدام کند و سازوکار تخصیص منابع رسانهای در این پروژهها را شفاف سازد.
میدان آذر، آزمون شفافیت در صنعت نفت
میدان آذر باید از مدار سکوت خارج شود.
وزارت نفت و شرکت مجری طرح، به جای تکرار روایتهای فرسوده اداری، باید با گزارشهای فنی شفاف، نشستهای خبری منظم و ارتباط مستمر با رسانههای محلی و ملی، اعتماد عمومی را احیا کنند.
در حکمرانی انرژی امروز، قدرت واقعی از درون مخزن نمیجوشد؛ از درون شفافیت و پاسخگویی برمیخیزد.
- نویسنده : عباس اکبری زاده
