یادواره شهیدان ایلهای هزاره، ارکوازی و بولی که در بهار چهلوششمین سال استقرار جمهوری اسلامی ایران برگزار شد، صرفاً یک آیین سنتی نبود، بلکه بازخوانی عمیق از الگوی “تداوم ایلی در نظم جمهوری اسلامی” و نمایش زندهای از گذار تمدنی یک جغرافیای زخمی به جایگاهی راهبردی در معادلات توسعه بود.
چوار، دروازه زاگرس به دشتهای غربی ایران، تنها یک شهرستان نیست؛ بلکه قطعهای از حافظه راهبردی ملی است.
سرزمینی که در دوره جنگ تحمیلی، آماج بمبهای آمریکایی، فرانسوی و آلمانی شد، امروز با همان زمینهایی که زمانی میدان مین و آتش بود، نقشهی پیشرفت را بازترسیم کرده است.
در این آیین، فرزندان ایلات بزرگ، نهفقط برای گرامیداشت نام شهیدان گرد آمدند، بلکه با زبانی نمادین، گفتوگویی میان گذشتهای ایثارگر و آیندهای توسعهمحور را صورتبندی کردند. از مستطیل سبزی که روزی هدف بمباران بیرحمانه بود، امروز به عنوان نماد وحدت، پویایی اجتماعی و بازسازی بومی سخن گفته شد.
شهرستان چوار، با پیشینهای تمدنی، اکنون در حال تعریف نقش جدیدی در نظم اقتصادی کشور است؛ نه از خلال پروژههای افتتاحشده، بلکه از رهگذر نهادینهسازی زیرساختهای صنعتی چون پتروشیمی، شهرک صنعتی و طرحهای کلان انرژی که بهمثابه افقهای ذهنی توسعه در خاطرهی جمعی مردم این دیار نقش بستهاند.
یادواره شهدا در این خوانش، بدل به یک رسانه تاریخی شد؛ رسانهای که از یکسو روایتگر عصر جنگ و فداکاری بود و از سوی دیگر، بازتابدهندهی ظرفیتهای بومی برای مشارکت در بازتعریف اقتصاد مقاومتی، امنیت انرژی و توسعه منطقهای.
اینجا، خون شهیدان نه در قاب عکس، بلکه در رگ ساختارهای اقتصادی آینده جریان یافت.
ایلهای هزاره، ارکوازی و بولی، اکنون نه صرفاً به عنوان ساختارهای قومی، بلکه بهعنوان واحدهای زنده و خلاق فرهنگی-سیاسی در حال ایفای نقشی تازهاند؛ نقشی که در آن دیپلماسی ایلی، حافظه تاریخی و سرمایه اجتماعی، به صورت همافزا در مسیر بازتعریف جایگاه چوار در مقیاس ملی عمل میکنند.
در واقع، چوار امروز در میانه یک تحول آرام در جغرافیای سیاسی قرار دارد؛ جایی میان تاریخ مقاومت و آیندهسازی صنعتی. یادواره شهدا، نقطه اتصال این دو جهان است: جهانی که از صدای تفنگ آغاز شد و امروز به زمزمه موتورهای توسعه رسیده است.
این پیوستگی، خود پاسخی است صریح به تمام قرائتهای تقلیلگرایانهای که نقش اقوام و ایلات را در چهارچوب نظم سیاسی و اقتصادی مدرن نادیده میگیرند.
درود بر شهیدان ایلهای هزاره، ارکوازی و بولی؛
که نهتنها از خاک دفاع کردند، بلکه خاک را به افق بدل ساختند.
چوار، امروز سند زندهای است بر این حقیقت: توسعه، از دل مقاومت زاده میشود.
- نویسنده : فرزانه محمودی
