گفتگوی تلویزیونی رئیسجمهور با مردم به مناسبت هفته دولت، بیش از آنکه بر محور معیشت و اقتصاد متمرکز باشد، صحنهای از بازخوانی جدال دیرینه سیاست خارجی ایران با غرب بود. رئیسجمهور در حالی مقابل دوربین ملی نشست که یکسال از عمر دولت چهاردهم گذشته و جامعه همچنان در انتظار راهحلهای روشن برای رهایی از فشارهای معیشتی است.
در این گفتگو، باز هم برجام و تبعات آن به موضوع اصلی بدل شد. مکانیسم ماشه، که سالها پیش بهعنوان پاشنه آشیل توافق هستهای معرفی شده بود، این بار در دل مذاکرات نیمبند و ناکام، همچون «سوغات نامیمون برجام» فعال شد؛ رخدادی که بار دیگر نشان داد آلترناتیو مذاکره با آمریکا ــ که جریان اصلاحات و دولت دکتر روحانی بر آن تأکید داشتند ــ عملاً شکست خورده است. امروز حتی افکار عمومی از خود میپرسند: آیا زمان آن نرسیده که معماران توافق یکطرفه و پذیرندگان این مکانیسم تحمیلی، در برابر ملت و قانون پاسخگو باشند؟
تجربه یک دهه اخیر بهخوبی روشن ساخته است که نگاه غربزده و رویکرد «تسلیم در برابر فشار» نهتنها گرهی از اقتصاد و معیشت مردم نگشود، بلکه کشور را در معرض تهدیدهای تازه قرار داد. کارشناسان مستقل و دلسوز، سالها پیش هشدار دادند که واشنگتن بهدنبال توافق پایدار نیست؛ بلکه هدف اصلی، فرسایش توان داخلی و نهایتاً تجزیه ایران است. آقای رئیسجمهور نیز در این گفتگو تأکید کرد آمریکا بهدنبال تجزیه ایران است؛ همان سخنی که سالها منتقدان انقلابی و دلسوز بر زبان آوردند، اما رئیسجمهور اسبق و وزیر امور خارجهاش آن را نپذیرفتند و حتی منکر وجود مکانیسم ماشه در برجام شدند. امروز وقت آن است که این نگاه کارشناسی به رسمیت شناخته شود و دولت، میدان تصمیمسازی را به نیروهای کارآمد و وطندوست بسپارد.
رئیسجمهور در بخش دیگری از سخنان خود به مسئله انتصابات پرداخت و فساد، رانت و دزدی را به باندهای حزبی نسبت داد؛ تحلیلی که با واقعیتهای موجود همخوانی دارد. اکنون بهترین زمان برای بازسازی بدنه اجرایی کشور است؛ فرصتی برای آنکه کابینه از حصار سهمخواهیهای حزبی رها شود و با تکیه بر شایستهسالاری، نیروهای جوان و متخصص، سکاندار دستگاههای اجرایی شوند. سرمایه اصلی هر دولت، مردماند؛ نه احزاب.
اما شاید مهمترین نقطه عطف این گفتگو، تأکید رئیسجمهور بر ضرورت توجه به مناطق محروم بود. او گفت: «مناطق محروم را به ما بسپارید تا در حوزه بهداشت و درمان گرهگشایی کنیم.» اینک که چنین فرصتی فراهم آمده، مطالبه عمومی مردم ایلام و بهویژه شهرستان ملکشاهی، تکمیل بیمارستان نیمهتمام این منطقه است؛ پروژهای که با ۹۷ درصد پیشرفت فیزیکی، ماههاست در انتظار تخصیص اعتبارات رها شده است. بیشک، به سرانجام رساندن این طرح، نهتنها نماد محرومیتزدایی، بلکه آزمونی برای سنجش عزم دولت در تحقق وعدههایش خواهد بود.
گفتگوی اخیر رئیسجمهور، بار دیگر این پرسش بنیادین را پیش روی ملت و حاکمیت قرار میدهد: آیا مسیر سیاست خارجی کشور همچنان باید در مدار تجربههای شکستخورده گذشته بچرخد، یا زمان آن فرا رسیده است که به راهبردی نوین، مستقل و مبتنی بر ظرفیتهای ملی تن داده شود؟ پاسخ به این پرسش، سرنوشت سالهای پیش رو را رقم خواهد زد.
- نویسنده : عباس اکبری زاده
