شهرک اسلامیه در شهرستان مهران، نه یک محله عادی بلکه بخشی از جغرافیای هویتی ایل بزرگ ملکشاهی است؛ ایلی که سهم روشن و مستندسازی شدهای در بسیج مردمی دوران دفاع مقدس دارد و نام شهدای آن در شناسنامهٔ افتخار استان ایلام حک شده است. اکنون خبر میرسد در چارچوب سیاست جمعآوری تابلوهای منسوب به ایل و طایفه، قرار است نام شهدای این ایل از تابلو شهرک حذف شود.
این تصمیم دقیقاً در همان نقطه حساس خطا میکند که «تفاوت میان مناسبات ایلیِ قدرت» و «سرمایهٔ ایلیِ حافظه» را نادیده میگیرد. حذف نام شهدا تحت عنوان مقابله با طایفهگرایی، همانقدر غیرمنطقی است که بخواهیم برای مبارزه با رانت اداری، ابتدا اسناد افتخار ملی را پاک کنیم.
مسأله دقیقاً همینجاست:
اگر قرار است طایفهگرایی اصلاح شود، چرا اولین اقدام نه در انتصابات ایلیمحورِ دستگاههای اجرایی، بلکه بر سر نام کسانی آغاز شده که هیچ سهمی در مناسبات قدرت و همهٔ سهم را در نسبت با شهادت و ایثار دارند؟
آیا میتوان نام شهدای ایل ملکشاهی را از تابلو حذف کرد، در حالی که نام و رقمهای دخالت ایلی در انتصابات، همچنان روی میزهای مدیریتی باقی مانده است؟
حذف نام شهدا نه یک اقدام اداری، که یک سیگنال فرهنگی است:
سیگنالی مبنی بر اینکه حافظهٔ ایثار میتواند قربانی برداشتهای سلیقهای شود. این قبیل تصمیمات، شکاف بین جامعه محلی و مدیریت را تعمیق میکند و احساس «تحقیر هویت» را جایگزین «اعتماد به نظام تدبیر» میسازد. در استانهایی که هویت و سرمایه اجتماعی مردم بیش از زیرساختهای اقتصادی نقش ستون نگهدارنده را دارد، هر خطای کوچک بر ساحت «نمادها» اثر بزرگ بر «اعتماد» میگذارد.
نام شهدا، ملک شخصی یک طایفه نیست که با بخشنامه حذف شود؛ بخشی از صورتبندی سرمایه نمادین این سرزمین است. اصلاح طایفهگرایی باید از مناسبات قدرت آغاز شود، نه از حافظهٔ شهامت.
- نویسنده : عباس اکبری زاده
