چهارشنبه، بیستویکم خردادماه، حوالی ساعت ۱۹، هواپیمای رئیسجمهور بر فراز «عروس زاگرس» به زمین نشست. پیشتر اعلام شده بود که رسانهها و خبرنگاران استان با محدودیتهایی مواجه خواهند بود. در برخی نشستها، حتی امکان عکاسی، فیلمبرداری یا ضبط صدا وجود نداشت و خبرنگاران صرفاً نظارهگر بودند. اجازهی طرح پرسش نیز به خبرنگاران حرفهای داده نشد. بخشی از اصحاب رسانه نیز به همراه وزرا، برای پوشش برنامهها، در ۱۲ شهرستان تقسیم شدند.
از این رو، سفر رئیسجمهور به ایلام را میتوان سفری «مجازی» دانست؛ شبیه به سفر فضانوردان به مریخ، جایی که بهدلیل تفاوت اقلیم، بدن در فضا معلق است و غذاها هم ویژهاند—شاید تجربهی قرمهسبزی در فضا، دلنشین باشد!
برخلاف دیگر سفرهای ریاستجمهوری، کلیپها و تصاویر جلسات و لحظات مهم این سفر، بلافاصله منتشر نشد. با وجود پایان سفر، تصاویر چندانی از سوی روابط عمومی در دسترس نیست و خبرنگاران تنها به چند عکس و فیلم محدود دست یافتهاند. گویی تنها گروهی خاص، مجاز به حضور در «سفینه» این سفر بودهاند.
در فرودگاه، شماری از مردم با ساز و دهل به استقبال آمدند؛ اما برخلاف برخی مراسمهای جعلی، همچون جشن نوروز که در آن عدهای با اهداف سیاسی به تحریف فرهنگ اصیل کردی ایلام پرداختند، در این مراسم خبری از حرکات ساختارشکنانه نبود. بهنوعی، «نه» بزرگ مردم ایلام به تحریف فرهنگی، نخستین دستاورد این سفر بود.
ساعت ۲۰ چهارشنبه، نشست فعالان سیاسی برگزار شد. برخلاف گفتمان وفاق و اصلاحطلبی، برخی حامیان دولت چنان رفتار کردند که گویی مخالفان حقی برای سخن گفتن ندارند. رئیسجمهور متوجه شد که نخستین آسیب اجتماعی استان، کمبود دموکراسی، تعامل و کار گروهی است. برخی نخبگان سیاسی و دانشگاهی، هنوز به بلوغ لازم نرسیدهاند؛ تنها حکمی دارند، بیآنکه توان بهرهگیری از آن را داشته باشند. او تأکید کرد: «ما با هم دعوا نداریم؛ اصلاحطلب، اصولگرا، همه با هم هستیم.»
صبح پنجشنبه، بیستودوم خرداد، رأس ساعت ۱۰، دیدار مردمی رئیسجمهور در مصلای ایلام برگزار شد. او بار دیگر تأکید کرد که دولت متعلق به همه مردم است و وابسته به گروه خاصی نیست.
در ساعت ۱۴:۳۰، نشست رئیسجمهور با فرهیختگان، نخبگان و فعالان فرهنگی آغاز شد. پیش از آغاز جلسه، جوانی به نام افشین آریانفر در پی یافتن صندلیای نزدیک رئیسجمهور بود تا مطالبات فرهنگی و هنری شهرستان ملکشاهی را مطرح کند، اما متوجه شد که سخنرانان از پیش تعیین شدهاند. با ناامیدی قصد ترک جلسه را داشت که بهعنوان خبرنگار، به او گفتم صحبتهایش را منتشر خواهم کرد و پس از جلسه، متن نامهاش را نیز منتشر نمودم.
نشست با سخنرانیهای پربار آغاز شد. دکتر شهره پیرانی، همسر شهید رضایینژاد، مطالبات را با دقت بیان کرد. دکتر طالبیان نیز پیشنهاداتی ارائه داد که مورد توجه رئیسجمهور قرار گرفت و وی دستور پیگیری آنها را به استاندار داد.
دکتر صیادی، از نخبگان حوزه دانشبنیان، از موانع توسعه استان گلایه کرد. رئیسجمهور با صبوری به سخنان او گوش داد و سپس گفت: «تمام وقت درباره ناامیدی صحبت کردید؛ واضح بگویید چه امکاناتی میخواهید.» این برخورد رئیسجمهور هم تذکری برای گذر از فضای ناامیدی بود، هم دلگرمی به یک نخبهی ایلامی.
ساسان حاتمی، نخبهی حوزه ورزش و جوانان، هنگام سخن گفتن از نفت و گاز، با قطعی ناگهانی برق و از کار افتادن میکروفنها مواجه شد. رئیسجمهور از علی هاشمی، قهرمان وزنهبرداری، دعوت به سخنرانی کرد. هاشمی از ضرورت حمایت صنایع پتروشیمی و پالایشگاهها برای توسعهی ورزش گفت و برافراشتن پرچم ایران در آمریکا را افتخار خود دانست.
پس از رفع مشکل فنی، گروه موسیقی سنتی با نوای کمانچه فضا را متفاوت کرد. آتنا، دختری نوجوان با لباس اصیل کردی، اشعاری فاخر خواند و با تشویق رئیسجمهور روبهرو شد. او گفت: «باید به این هنر افتخار کرد، نه آنکه برخی که خود را هنرمند مینامند، با رفتارهای ضدهنری، به هویت زن کُرد آسیب بزنند.» این گفتهها شاید نقدی بر جشنهای اخیر نوروزی باشد. اقدام رئیسجمهور در تأیید این سخنان، گامی مؤثر در راستای امر به معروف و نهی از منکر بود.
در پایان، مستندساز ایلامی، در چهار دقیقه، بینیاز از دوربین، از دردهای «عروس زاگرس» گفت؛ از آتشسوزی جنگلها و بلوطها، از استانی بیسینما، و از دهرانی که هنوز از زیرساختهای فرهنگی محروم است.
سپس نوبت به گلسرسبد نشست، دکتر سارا فلاحی، نمایندهی زن ایلام و ایران رسید. او با نطقی انقلابی، در حضور رئیسجمهور، رسماً خواستار استقلال شرکت نفت و گاز ایلام شد.
از واگذاری زمین به ورزشکاران گفت، و چه زیبا گفت: «دولت قرار نیست کار بزرگی برای ورزشکاران انجام دهد؛ فقط ورزشکاران را تکریم کند.» او همچنین به هزینههای زیستمحیطی پتروشیمی ایوان اشاره کرد، از بیاعتمادی دولت به زنان در مدیریت گلایه کرد، و در پایان خطاب به رئیسجمهور گفت: «آقای رئیسجمهور، شما سیاستمداری صادق هستید؛ بسوزیم، یا بسازیم؟.»
در دل گفتم: سارا! شیر مادر و نان پدر حلالت.
رئیسجمهور تنها در پاسخ گفت: «میسازیم.» اما در خصوص استقلال نفت و گاز ایلام، همچون دولتهای پیشین، سکوت کرد—شاید بهدلیل ملاحظات مربوط به معاون کرمانشاهی. مهندس مروارید در نشست سیاسی گفته بود: «معاون اجرایی دولت باید بهاندازهی کرمانشاه، به ایلام نیز خدمت کند.»
در پایان جلسه، رئیسجمهور گفت: «من وعدهای ندادم. نگفتم خانه و ماشین میدهم، اما در حد توان به ایلام کمک خواهم کرد.» او همچنین به قطعنامه اروپا واکنش نشان داد و تأکید کرد: «غنیسازی، حق مسلم ایران است؛ بدون غرب، ایران را میسازیم.»
نشست شورای اداری و برنامهریزی در ساعت ۱۷ برگزار شد که خبرنگاران اجازهی حضور در آن را نداشتند. در این نشست، میزان بودجهی استان ایلام اعلام شد و رئیسجمهور بار دیگر در برابر زیادهخواهی دشمن، «نه» گفت.
حدود ساعت ۲۰، رئیسجمهور ایلام را به مقصد تهران ترک کرد. با وجود نقدهایی که به این سفر وارد است، برای ایشان آرزوی توفیق و خدا قوت داریم.
از استاندار محترم نیز بابت فراهمسازی زمینهی حضور مؤثر ایلام در رقابتهای ملی، بهویژه در حوزه انرژی و اربعین، تقدیر میکنیم. نقد سیاستهای دولت را در یادداشت بعدی مطرح خواهیم کرد.
همچنین شایسته است از ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی، و از آقایان شهریار غلامپور و مجتبی تابش، که با تلاشهای گسترده زمینهی حضور خبرنگاران را فراهم کردند، قدردانی نماییم.
- نویسنده : عباس اکبری زاده
