در حالی که وزارت خارجه آمریکا به رسم دیپلماتیک از سوئیس بابت ایفای نقش حافظ منافعش در ایران قدردانی کرده، برخی رسانه‌ها این اقدام را نشانه‌ای از توافق جدید یا بازگشایی احتمالی سفارت آمریکا در تهران تفسیر کرده‌اند؛ تفسیری که با واقعیات دیپلماسی سنتی واشنگتن همخوان نیست.

در طول چهار دهه گذشته، کشور سوئیس همواره به عنوان واسطه‌ای بی‌طرف و قابل اعتماد، نقش حافظ منافع ایالات متحده آمریکا در جمهوری اسلامی ایران را ایفا کرده است؛ نقشی دیپلماتیک که با وجود فراز و نشیب‌های سیاسی، همواره مورد قدردانی رسمی مقامات آمریکایی قرار گرفته است.
در سال ۱۳۹۸، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور وقت ایالات متحده، در دیدار با رئیس‌جمهور سوئیس، از نقش این کشور در حفاظت از منافع آمریکا در ایران صراحتاً قدردانی کرد. این اقدام در شرایطی صورت گرفت که تنش میان تهران و واشنگتن در اوج خود قرار داشت. منبع
در سال ۱۴۰۰ نیز آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه دولت جو بایدن، طی دیدار رسمی با رئیس‌جمهور سوئیس و همچنین در بیانیه‌ای عمومی، از نقش سوئیس در نمایندگی منافع آمریکا در ایران طی بیش از چهار دهه تقدیر نمود. وی با اشاره به اهمیت این همکاری‌ها در انتقال پیام‌ها، ارائه خدمات کنسولی و پیگیری مسائل بشردوستانه، بر ادامه این روند تأکید کرد. منبع‌ها | khabaronline.ir/xhzmd
با این حال، نکته‌ای مهم که باید مورد توجه قرار گیرد، این است که تشکر آمریکا از سوئیس در این زمینه، یک رویه دیپلماتیک مرسوم و مسبوق به سابقه است. برخلاف برخی گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای در روزهای اخیر، تشکر حساب رسمی وزارت خارجه آمریکا از سوئیس نباید به معنای توافق مستقیم با جمهوری اسلامی ایران یا نشانه‌ای از بازگشایی سفارت آمریکا در تهران تعبیر شود.
این برداشت‌ها، اگرچه در فضای رسانه‌ای جذاب جلوه می‌کنند، اما با واقعیت دیپلماتیک فاصله دارند و می‌توانند موجب سوء‌برداشت و التهاب افکار عمومی شوند. سوئیس سال‌هاست که نقش حافظ منافع میان دو کشور فاقد رابطه رسمی را ایفا می‌کند و قدردانی آمریکا از این کشور، همواره در قالب دیپلماسی سنتی انجام شده است.
نقش فعال سوئیس در این حوزه، نه‌تنها موجب تقویت مسیرهای غیررسمی گفت‌وگو میان تهران و واشنگتن شده، بلکه در حل‌وفصل مسائل انسانی مانند آزادی زندانیان دوتابعیتی نیز مؤثر واقع شده است.
در نهایت، تشکر آمریکا از سوئیس را باید در چارچوب یک مناسبات دیپلماتیک ثابت و بلندمدت دید، نه نشانه‌ای از تغییر اساسی در سیاست خارجی واشنگتن نسبت به ایران.

  • نویسنده : عباس اکبری زاده