وقتی رئیس دانشگاه ایلام در سخنان اخیر خود، «دستیار هوش مصنوعی برای استاندار ایلام» را بهعنوان یکی از پروژههای کلیدی دانشگاه معرفی کرد، نگاهها به سمت تحول احتمالی در نظام مدیریتی استان دوخته شد. سامانهای که قرار است نه یک ابزار تبلیغاتی، بلکه یک سامانه رصد و پایش علمی و سریع باشد؛ سامانهای که ضعفها و قوتهای دستگاهها را بیپرده نشان دهد و معیار تازهای برای پاسخگویی مدیران به مردم فراهم آورد.
اما اکنون که نیمی از سال گذشته و دانشگاه ایلام رسماً خود را محور این طرح معرفی کرده است، چند پرسش اساسی پیش روی افکار عمومی قرار دارد:
اعتبارات سفر ریاستجمهوری: در سفر رئیسجمهور محترم به ایلام، رقمی نزدیک به ۴۰ هزار میلیارد تومان اعتبار برای توسعه استان اعلام شد. دانشگاه ایلام بهعنوان ناظر علمی و هوش مصنوعی بهعنوان دستیار تصمیمگیری، باید شفاف بیان کنند: این اعتبارات در چه پروژههایی تخصیص یافته؟ کدام دستگاهها سهم بیشتری بردهاند؟ و میزان پیشرفت هر طرح تا امروز در چه نقطهای قرار دارد؟
پروژههای هفته دولت: استاندار محترم اخیراً از ۴۱۶ پروژه در هفته دولت رونمایی کرد. مردم ایلام حق دارند بدانند جزئیات این پروژهها چیست؛ از بودجه تخصیصی گرفته تا مکان اجرا و زمانبندی تکمیل. دستیار هوش مصنوعی اگر بهواقع قرار است «چشم ناظر استاندار» باشد، باید این دادهها را بهصورت شفاف و در دسترس عمومی منتشر کند.
آسیبهای اجتماعی؛ مسئله فراتر از اقتصاد و عمران: ایلام سالهاست با معضلات اجتماعی نظیر خودکشی و دگرکشی دست به گریبان است. پرسش جدی اینجاست که آیا سامانه هوش مصنوعی صرفاً برای محاسبه درصد پیشرفت پروژههای عمرانی طراحی شده یا قرار است به مسئله انسانی و اجتماعی استان هم ورود کند؟ انتظار افکار عمومی این است که آماری دقیق از نرخ وقوع این آسیبها، دلایل ریشهای و اقدامات پیشگیرانه در معرض دید قرار گیرد.
امروز دانشگاه ایلام با صراحت اعلام کرده است که «رسانهها باید در مأموریتهای دانشگاه کمککار باشند» و رئیس دانشگاه از نقد رسانهها استقبال میکند. این استقبال اگر واقعی و نه شعاری باشد، باید با اولین گام جدی همراه شود: پاسخ شفاف و سریع به پرسشهای رسانه و مردم.
دستیار هوش مصنوعی بناست سریعترین سامانه پاسخگویی استان باشد. پس شایسته است دانشگاه ایلام پیش از هر نهاد دیگری، خود را در معرض آزمون این شفافیت قرار دهد.
مردم ایلام منتظرند ببینند آیا این دستیار هوشمند، میتواند سکوت سنتی دستگاههای اجرایی را بشکند و به زبان عدد، آمار و واقعیت، گزارش روشن و قابلاعتماد ارائه کند یا خیر.
- نویسنده : عباس اکبری زاده
