ده سال پس از تصویب برجام، اکنون آشکار شده است که مکانیسم ماشه، نه یک احتمال نظری بلکه واقعیتی عملی و هدفمند بود که طراحان توافق با طراحی پیچیده‌ای آن را پنهان کردند. این مکانیسم، از منظر علوم سیاسی، نمونه‌ای بارز از مهندسی توافق و اعمال فشار روانی بر یک دولت ملی است، که با استفاده از ابزارهای سیاسی، رسانه‌ای و دیپلماتیک، ایران را در معرض پذیرش تعهداتی قرار داد که منافع راهبردی دشمن را تأمین می‌کرد.
نظام جمهوری اسلامی ایران، بر پایه مشروعیت مردمی و ملاحظات امنیت ملی، همواره رویکردی تعاملی و حمایت‌گرانه از دولت‌ها داشته است. اما قضاوت تاریخی و اجتماعی نشان می‌دهد که طی این دهه، حلقه‌ای از نفرت‌پراکنی و عملیات روانی، مسیر سیاست‌های مستقل و وطن‌دوستانه را مسدود کرده است. این روند، مصداقی روشن از کاربرد جنگ روانی در عرصه دیپلماسی و سیاست بین‌الملل است؛ جایی که روایت‌سازی‌های هدفمند و فرافکنی‌های مستمر، جامعه و نخبگان را نسبت به تصمیم‌گیری‌های حیاتی سردرگم و بی‌اعتماد می‌کند.
ایران، سرزمینی با مردمی نجیب، وفادار و شجاع است، اما همان‌گونه که تاریخ نشان داده، برخی ساده‌لوحان و مکاران همواره با تولید روایت‌های مغشوش و تقطیع واقعیت، تلاش می‌کنند مسئولیت تصمیمات استراتژیک را بر دوش نیروهای دلسوز بیندازند. نمونه بارز آن، تصویب برجام در مجلس دهم است: نماینده‌ای که با اشک هشدار می‌داد، دیده نشد و در کمتر از بیست دقیقه توافق به تصویب رسید، در حالی که وزیر امور خارجه وقت صراحتاً اعتراف کرد که تن به مشاوره‌های خارجی و پذیرش مکانیسم ماشه داده است.
تاریخ، در قالب چرخه‌های قدرت و مقاومت، همواره الگوهای مشابهی را تکرار می‌کند: همان‌گونه که عمر و عاص در برابر ذوالفقار علی (ع) لخت شدند تا جان ناقابل خود را نجات دهند، امروز نیز برخی نخبگان بین‌المللی و دیپلماتیک با گزاره‌های جهت‌دار تلاش می‌کنند تصویر غیرواقعی از ایران ارائه دهند؛ از جمله ادعاهای مطرح‌شده در داووس درباره وضعیت زنان در خیابان‌های تهران، در حالی که فرزندان این افراد یا در ایران حضور ندارند یا با رعایت کامل قوانین کشور زندگی می‌کنند.
روایت تاریخی همچنان آموزنده است: عمر و عاص به معاویه گفتند «بر منبر برو و همه تقصیرها را گردن خدا بینداز»، و معاویه نیز معادل مدرن آن را در مواجهه با برجام بر زبان آورد: «قانون راهبردی مجلس یازدهم مانع تحقق توافق شد»، غافل از آنکه مجلس دهم در کمتر از بیست دقیقه، این توافق را به تصویب رسانده بود. این مثال، مصداقی روشن از جنگ روایت‌ها و فرافکنی‌های سیستماتیک در عرصه سیاست بین‌الملل است.